Bài toán thực tế

Những bài toán đời thực được giải bằng tư duy TRIZ - từ mâu thuẫn đến giải pháp sáng tạo.

#1

Lon nước giải khát bằng nhôm

Bài toán: Nhà sản xuất muốn giảm lượng nhôm để tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường, nhưng lon vẫn phải chịu được áp suất bên trong và lực nén khi chồng cao trong kho.

Mâu thuẫn: Lượng vật liệu giảm (vỏ mỏng hơn) ↔ Độ bền phải giữ nguyên hoặc tăng.

Giải pháp TRIZ: Thay vì dựa vào độ dày vật liệu, người ta dùng hình học để chịu lực: đáy lon dạng vòm lõm, thân hình trụ và mép gấp cuộn. Nhờ đó vỏ lon ngày nay mỏng hơn nhiều lần so với ban đầu mà vẫn chịu được áp suất và lực chồng xếp.

#2

Chai tương cà để ngược

Bài toán: Tương cà đặc chảy rất chậm, người dùng phải gõ, lắc chai và luôn khó lấy phần còn lại ở đáy chai.

Mâu thuẫn: Độ đặc tạo cảm giác chất lượng ↔ Sự tiện lợi khi rót.

Giải pháp TRIZ: Đảo ngược cách nhìn: thay vì bắt người dùng dốc chai, hãy để chai luôn ở tư thế dốc sẵn. Chai được thiết kế đứng bằng nắp (úp ngược), kết hợp van silicon tự đóng - tương luôn dồn sẵn ở miệng chai, bóp nhẹ là ra ngay.

#3

Xe đạp gấp

Bài toán: Người đi làm ở đô thị cần xe đạp đủ lớn để đạp thoải mái, nhưng lại phải mang được lên tàu điện, thang máy và cất trong căn hộ nhỏ.

Mâu thuẫn: Kích thước khi sử dụng ↔ Kích thước khi vận chuyển, cất giữ.

Giải pháp TRIZ: Chia khung xe thành các phần có khớp gấp, tay lái và yên có thể hạ xuống. Cùng một chiếc xe tồn tại ở hai trạng thái: đủ lớn khi đạp, gọn lại chỉ còn một phần ba khi gấp.

#4

Càng đáp máy bay thu vào thân

Bài toán: Máy bay cần bánh xe để cất cánh và hạ cánh, nhưng khi bay, bộ càng lộ ra ngoài gây lực cản không khí rất lớn, tốn nhiên liệu.

Mâu thuẫn: Cần có bánh xe (lúc cất/hạ cánh) ↔ Không được có bánh xe (lúc bay).

Giải pháp TRIZ: Tách mâu thuẫn theo thời gian: càng đáp chỉ xuất hiện khi cần. Sau khi cất cánh, toàn bộ bộ càng gập lại và thu gọn vào trong thân máy bay - vật thể này "chứa trong" vật thể kia.

#5

Xếp hàng bằng số thứ tự

Bài toán: Ngân hàng, bệnh viện đông khách: khách phải đứng xếp hàng mệt mỏi, không gian chật chội, dễ chen lấn và mất trật tự.

Mâu thuẫn: Phục vụ đúng thứ tự công bằng ↔ Khách không muốn đứng chờ tại chỗ.

Giải pháp TRIZ: Tách "thứ tự" ra khỏi "con người": khách lấy số thứ tự ngay khi đến rồi tự do ngồi chờ hoặc làm việc khác. Hàng đợi vẫn tồn tại nhưng ở dạng thông tin, không còn ở dạng hàng người - một ví dụ điển hình của TRIZ Mở Rộng áp dụng cho quản lý dịch vụ.